Ostatnia aktualizacja: 27 października 2026
Wąkrotka azjatycka, czyli centella asiatica, to roślina, której ekstrakt w kosmetykach łagodzi podrażnienia i pomaga skórze zatrzymać wodę. Najczęściej trafia do pielęgnacji cery wrażliwej, zaczerwienionej i odwodnionej, a kosmetyki z nią często mają w nazwie słowo CICA. Może uczulać, a przy alergii na nią albo na inne rośliny selerowate nie należy jej stosować.
Ten tekst ma charakter informacyjny i dotyczy pielęgnacji, nie leczenia. Przy chorobach skóry, alergiach i wątpliwościach skonsultuj się z dermatologiem lub kosmetologiem.
Co to jest wąkrotka azjatycka i co znaczy CICA
Wąkrotka azjatycka to niska, płożąca się roślina z rodziny selerowatych, o okrągłych, karbowanych liściach. Rośnie w ciepłych i wilgotnych rejonach Azji i Afryki, a medycyna tradycyjna Indii i Chin używa jej od dawna. Dziś jej ekstrakt trafia do kremów, serum, toników i masek.
Ta sama roślina ma kilka nazw: centella asiatica, centella, gotu kola i wąkrota azjatycka, przy czym ostatnia z nich pochodzi od dawnej łacińskiej nazwy rośliny, Hydrocotyle asiatica. Na kosmetykach często widnieje też słowo CICA.
Za działanie wąkrotki odpowiadają głównie cztery związki, które opisuje przegląd badań nad azjatykozydem i madekasozydem z 2023 roku: azjatykozyd, madekasozyd, kwas azjatykowy i kwas madekasowy. Madekasozyd nie jest więc osobną rośliną, tylko jednym ze składników wąkrotki.
Właściwości wąkrotki azjatyckiej i na co pomaga
Wąkrotka azjatycka łagodzi podrażnienia i zaczerwienienia, pomaga skórze zatrzymać wodę i wspiera jej barierę ochronną, czyli robi dokładnie to, czego brakuje cerze wrażliwej, suchej i odwodnionej. Stąd najczęściej trafia właśnie do kosmetyków do takiej skóry.
Cerze wrażliwej wąkrotka pomaga najlepiej w towarzystwie innych składników łagodzących. W badaniu 88 kobiet z wrażliwą skórą krem z wąkrotką, ceramidem i pantenolem zmniejszył podrażnienie, ściągnięcie, swędzenie i zaczerwienienie, a po 4 tygodniach kobiety oceniały te dolegliwości średnio o trzy czwarte słabiej niż na początku.
Suchej skórze wąkrotka pomaga zatrzymać wodę. W badaniu 30 osób z suchą skórą dłoni krem z wąkrotką po 4 tygodniach poprawił nawilżenie skóry, choć podobny efekt dał porównywany z nim krem z ceramidem.
Wąkrotka wygładza też drobne zmarszczki wokół oczu: w pięciu badaniach z udziałem 172 kobiet kremy i żele z wąkrotką albo z azjatykozydem dawały poprawę po 12 tygodniach.
Przy cerze trądzikowej kosmetyk z wąkrotką ukoi skórę podrażnioną, ale nie zastąpi leczenia trądziku.
Ekstrakt z wąkrotki azjatyckiej w składzie kosmetyku
Ekstrakt z wąkrotki azjatyckiej rozpoznasz na liście składników po łacińskiej nazwie rośliny. Na opakowaniach spotkasz takie zapisy:
| Na opakowaniu | Co to jest |
|---|---|
| Centella Asiatica Extract | ekstrakt z wąkrotki azjatyckiej |
| Centella Asiatica Leaf Extract | ekstrakt z liści |
| Centella Asiatica Root Extract | ekstrakt z korzenia |
| Lactobacillus/Centella Asiatica Extract Ferment | ekstrakt fermentowany bakteriami kwasu mlekowego |
| Asiaticoside, Madecassoside | azjatykozyd i madekasozyd wyodrębnione z rośliny |
Ekstrakt fermentowany ma między innymi żel do mycia twarzy FEEDSKIN, a ekstrakt z korzenia krem ceramidowy Slavia.
Kosmetyki z wąkrotką azjatycką – co wybrać
W kosmetykach z wąkrotką azjatycką towarzyszą jej zwykle inne składniki łagodzące i nawilżające, więc o tym, co kosmetyk zrobi dla skóry, decyduje cały skład, a nie sama wąkrotka. Dlatego rodzaj kosmetyku dobierasz do tego, czego skóra najbardziej potrzebuje.
Cera wrażliwa i odwodniona, która piecze i ściąga po myciu, potrzebuje przede wszystkim ukojenia zaraz po oczyszczeniu. Tu najlepiej zacząć od mlecznego toniku Veoli Botanica, który wzmacnia barierę hydrolipidową i przynosi ulgę skórze po retinolu i kwasach. Do codziennego mycia takiej cery pasuje żel FEEDSKIN z wąkrotą, który obok wąkrotki ma glukonolakton i pantenol.
Sucha skóra, która ściąga i łuszczy się, potrzebuje mocnego nawilżenia, dlatego lepiej sprawdza się przy niej maska w płachcie ASOA, w której wąkrotce towarzyszą mocznik, gliceryna i aminokwasy. Nakładasz ją na oczyszczoną twarz na 5–20 minut, a po zdjęciu wmasowujesz resztę esencji.
W badaniach wąkrotka wygładzała zmarszczki dopiero po 12 tygodniach, więc jeśli oprócz ukojenia chcesz wygładzić drobne zmarszczki, lepiej połączyć ją ze składnikiem, który działa właśnie na nie. Tak jest w serum Nacomi z peptydem, które ma 0,5% peptydu miedziowego, kwas hialuronowy i pantenol, a wąkrotka łagodzi w nim podrażnienia i zaczerwienienia. W ostatnich 12 miesiącach był to nasz najlepiej sprzedający się kosmetyk z wąkrotką w składzie.
Podrażnionej, napiętej i zmęczonej cerze służy dwufazowe serum Nacomi ze składnikiem pozyskiwanym z DNA łososia (PDRN), wąkrotką, pantenolem i skwalanem. Suchą skórę z pierwszymi zmarszczkami wygładzi krem Odnova z koenzymem Q10 i centellą, który nakładasz rano i wieczorem.
| Kosmetyk | Rodzaj | Dla kogo | Oprócz wąkrotki |
|---|---|---|---|
| Veoli Botanica Touch of Calmness tonik do twarzy | tonik | cera wrażliwa i odwodniona | olej z czarnuszki, olej konopny, kwas hialuronowy |
| FEEDSKIN żel do mycia twarzy z wąkrotą azjatycką | żel do mycia | cera wrażliwa, mycie rano i wieczorem | glukonolakton, pantenol, ekstrakt z aceroli |
| ASOA maska nawilżająca i odbudowująca z N.M.F | maska w płachcie | skóra sucha i odwodniona | mocznik, gliceryna, aminokwasy |
| Nacomi Next Level serum z peptydem miedziowym 0,5% | serum | pierwsze zmarszczki, skóra skłonna do zaczerwienień | peptyd miedziowy 0,5%, kwas hialuronowy, pantenol |
| Nacomi Salmon DNA Key dwufazowe serum regenerujące | serum | cera podrażniona i zmęczona | PDRN z łososia, pantenol, skwalan |
| Odnova wygładzający krem z koenzymem Q10 i centellą | krem | skóra sucha z pierwszymi zmarszczkami | koenzym Q10, kwas hialuronowy, olej z awokado |






Jak stosować wąkrotkę azjatycką i z czym ją łączyć
Jak często sięgać po kosmetyk z wąkrotką, zależy od rodzaju kosmetyku, a nie od samej wąkrotki. Żelem FEEDSKIN myjesz twarz rano i wieczorem, a po nim nakładasz tonik Veoli. Maskę ASOA stosujesz raz albo dwa razy w tygodniu lub wtedy, gdy skóra jest wyraźnie odwodniona, a rano zawsze kończysz pielęgnację kremem z filtrem.
W kosmetykach wąkrotka często występuje razem z innymi składnikami aktywnymi, na przykład z peptydem miedziowym, koenzymem Q10 albo kwasem hialuronowym. Gdy używasz retinolu, kieruj się zaleceniami stosowania kosmetyków. Serum Nacomi z peptydem miedziowym stosujesz na przykład na zmianę z retinolem, w inne wieczory.
Na efekt trzeba dać wąkrotce czas, a jego długość zależy od tego, czego oczekujesz: w badaniach ulga dla cery wrażliwej i lepsze nawilżenie pojawiały się po 2–4 tygodniach, a mniej widoczne zmarszczki dopiero po 12 tygodniach.
Przeciwwskazania i skutki uboczne wąkrotki azjatyckiej
Wąkrotka azjatycka może uczulać, choć częstość takich reakcji nie została ustalona. Europejska Agencja Leków w ocenie produktów roślinnych z wąkrotką do stosowania na skórę opisuje przypadki uczulenia kontaktowego, choć zaznacza, że część reakcji mogły wywołać inne składniki tych produktów. Wśród zgłaszanych objawów były pokrzywka, zaczerwienienie, pieczenie, obrzęk i ból w miejscu nałożenia.
Wąkrotki nie stosuj, jeśli masz uczulenie na nią albo na inne rośliny selerowate, takie jak seler czy marchew. Amerykański panel ekspertów, który ocenia składniki kosmetyków, w 2023 roku uznał składniki z wąkrotki za bezpieczne w stężeniach stosowanych w kosmetykach, o ile kosmetyk jest przygotowany tak, żeby nie uczulał.
W ciąży i podczas karmienia piersią bezpieczeństwo wąkrotki stosowanej na skórę nie zostało ustalone. Europejska Agencja Leków z braku danych nie zaleca w tym czasie produktów roślinnych z wąkrotką do stosowania na skórę. Zanim sięgniesz po kosmetyk z nią, zapytaj lekarza.
Wąkrotka nie zastąpi leczenia trądziku, atopowego zapalenia skóry ani blizn, dlatego przy chorobach skóry pielęgnację z nią omów z dermatologiem.
Najczęstsze pytania o wąkrotkę azjatycką
Czy wąkrotka azjatycka uczula?
Wąkrotka azjatycka może uczulać, choć częstość takich reakcji nie została ustalona. Wśród zgłaszanych objawów były zaczerwienienie, pieczenie, obrzęk i pokrzywka w miejscu nałożenia. Przy uczuleniu na wąkrotkę albo na inne rośliny selerowate, takie jak seler czy marchew, nie stosuj kosmetyków z nią.
Czy kosmetyki z wąkrotką azjatycką można stosować w ciąży?
Bezpieczeństwo wąkrotki azjatyckiej stosowanej na skórę w ciąży i podczas karmienia piersią nie zostało ustalone. Europejska Agencja Leków z braku danych nie zaleca w tym czasie produktów roślinnych z wąkrotką do stosowania na skórę. Jeśli chcesz używać kosmetyku z wąkrotką w ciąży, zapytaj najpierw lekarza prowadzącego.
Czy wąkrotka azjatycka pomaga na trądzik?
Wąkrotka azjatycka łagodzi podrażnienia, więc kosmetyk z nią możesz dobrać do podrażnionej cery trądzikowej, na przykład tonik albo żel do mycia. Nie traktuj go jednak jako leczenia trądziku, bo przy nasilonych zmianach zacznij od wizyty u dermatologa, który dobierze leczenie i pielęgnację.
Po jakim czasie widać efekty wąkrotki azjatyckiej?
W badaniach na ludziach ulga dla cery wrażliwej i lepsze nawilżenie pojawiały się po 2–4 tygodniach regularnego stosowania. Na mniej widoczne drobne zmarszczki wokół oczu trzeba było poczekać 12 tygodni. Kosmetyk z wąkrotką stosuj więc regularnie według zaleceń na opakowaniu i oceniaj skórę po kilku tygodniach.
Z czym nie łączyć wąkrotki azjatyckiej?
W kosmetykach wąkrotkę azjatycką często łączy się z peptydami, kwasem hialuronowym czy koenzymem Q10. Przy retinolu i kwasach kieruj się zaleceniami stosowania kosmetyków, bo od nich zależy, czy nałożysz je w jednej rutynie. Serum Nacomi z peptydem miedziowym stosujesz na przykład na zmianę z retinolem, w inne wieczory.
Wąkrotka czy wąkrota azjatycka – która nazwa jest poprawna?
Obie nazwy dotyczą tej samej rośliny, centelli azjatyckiej, a jej dzisiejsza nazwa botaniczna to wąkrotka azjatycka. Nazwa wąkrota azjatycka pochodzi od dawnej łacińskiej nazwy Hydrocotyle asiatica, choć dziś wąkrota to nazwa innego rodzaju roślin. Na kosmetykach spotkasz obie nazwy oraz centellę i gotu kolę. Słowo CICA w nazwie kosmetyku zwykle też wskazuje na wąkrotkę.
Komentarz kosmetologa
„Wąkrotka azjatycka dobrze sprawdza się, gdy skóra jest podrażniona, zaczerwieniona albo przesuszona po mocniejszej pielęgnacji, na przykład po retinolu. Najprościej włączyć ją do pielęgnacji jako tonik albo serum, a potem nałożyć krem, który zatrzyma wodę w skórze. Przy uczuleniu na wąkrotkę albo inne rośliny selerowate, na przykład seler, kosmetyki z tym składnikiem odpadają”.
Agnieszka Pindel, mgr kosmetologii, absolwentka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego
Źródła
- Bandopadhyay S, Mandal S, Ghorai M i wsp. — Therapeutic properties and pharmacological activities of asiaticoside and madecassoside: A review. J Cell Mol Med 2023. Przegląd badań nad głównymi związkami wąkrotki: azjatykozydem, madekasozydem oraz kwasami azjatykowym i madekasowym. (PMID: 36756687).
- Su Z, Zheng Y, Yi J, Lai W, Ye C — The Effectiveness and Safety of a Skin Care Product With Centella asiatica Leaf Extract, Ceramide NP, and Panthenol in Subjects With Sensitive Skin: A Prospective, Observational Study. J Cosmet Dermatol 2025. 88 kobiet z wrażliwą skórą, krem z wąkrotką, ceramidem i pantenolem przez 4 tygodnie, bez grupy kontrolnej. (PMID: 40682399).
- Anggraeni S, Umborowati MA, Damayanti D i wsp. — Role of Centella asiatica and ceramide in skin barrier improvement: a double blind clinical trial of Indonesian batik workers. J Basic Clin Physiol Pharmacol 2021. 30 osób z suchą skórą, krem z wąkrotką albo z ceramidem przez 4 tygodnie; nawilżenie poprawiło się w obu grupach, bez istotnej różnicy między nimi. (PMID: 34214362).
- Kongkaew C, Meesomperm P, Scholfield CN i wsp. — Efficacy and Safety of Centella Asiatica (L.) Urb. on Wrinkles: A Systematic Review of Published Data and Network Meta-Analysis. J Cosmet Sci 2020. Przegląd pięciu badań z udziałem 172 kobiet z Azji: kremy i żele z wąkrotką lub azjatykozydem wokół oczu i na usta. (PMID: 33413787).
- European Medicines Agency, Committee on Herbal Medicinal Products — Assessment report on Centella asiatica (L.) Urb., herba. EMA/HMPC/489140/2020, 2022. Ocena produktów roślinnych z wąkrotką do stosowania na skórę, w tym działań niepożądanych i stosowania w ciąży. (ema.europa.eu).
- Johnson W Jr i wsp. — Safety Assessment of Centella asiatica-Derived Ingredients as Used in Cosmetics. Int J Toxicol 2023. Ocena bezpieczeństwa dziewięciu składników z wąkrotki stosowanych w kosmetykach. (PMID: 36812692).
Opracowanie: Kosmetyczny Shop. Weryfikacja merytoryczna: Agnieszka Pindel, mgr kosmetologii, absolwentka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Aktualizacja: .